دیزل (Diesel Fuel) یکی از محصولات اصلی پالایشگاه‌های نفت است که به عنوان سوخت موتورهای دیزل در خودروها، کامیون‌ها، کشتی‌ها و برخی تجهیزات صنعتی استفاده می‌شود. این سوخت معمولاً از برش‌های نفتی میان‌تقطیر حاصل می‌شود و در محدوده دمایی حدود 200 تا 350 درجه سانتی‌گراد تقطیر می‌شود. در پالایشگاه، دیزل تولیدی معمولاً تحت فرایندهایی مانند هیدروتریتینگ و بهبود شاخص گرانروی قرار می‌گیرد تا ناخالصی‌ها (گوگرد، نیتروژن و ترکیبات آروماتیک) کاهش یابند و محصولی با پایداری شیمیایی و حرارتی بالا، نقطه اشتعال مناسب و عدد سیتان کافی به دست آید.

دیزل‌های مدرن معمولاً دارای شاخص سیتان بالاتر هستند تا احتراق بهتر و کارکرد روان موتور را تضمین کنند و همچنین استانداردهای زیست‌محیطی مانند کاهش گوگرد و آلایندگی ذرات معلق را رعایت می‌کنند. دیزل نیز انواع مختلفی دارد.

دیزل جاده‌ای (On-Road Diesel)

  • استفاده در خودروهای سبک و سنگین و وسایل نقلیه جاده‌ای
  • معمولاً دارای عدد سیتان استاندارد و گوگرد کم (Ultra Low Sulfur Diesel, ULSD ≤ 10 ppm)
  • طراحی شده برای عملکرد روان موتور و کاهش آلایندگی

دیزل غیرجاده‌ای (Off-Road Diesel)

  • استفاده در ماشین‌آلات راه‌سازی، کشاورزی و تجهیزات صنعتی
  • عدد سیتان مشابه یا کمی کمتر
  • ممکن است گوگرد بیشتری داشته باشد (High Sulfur Diesel, HSD)

دیزل دریایی (Marine Diesel)

  • استفاده در کشتی‌ها و ناوگان دریایی
  • عدد سیتان بالاتر برای احتراق پایدار
  • فرایند پالایش برای کاهش مشکلات رسوب و خوردگی در موتورهای بزرگ

دیزل زمستانی و تابستانی (Winter/Summer Diesel)

  • زمستانی: نقطه ریزش پایین، افزودنی ضد یخ و ضد رسوب، مناسب مناطق سردسیر
  • تابستانی: نقطه ریزش بالاتر، مناسب مناطق گرمسیر

 

 

نوع دیزل

کاربرد

عدد سیتان

میزان گوگرد

ویژگی شاخص

شرایط محیطی

جاده‌ای (On-Road)

خودروهای سبک و سنگین

استاندارد

ULSD ≤ 10 ppm

عملکرد روان موتور، کم آلاینده

کلیه مناطق، مخصوص استانداردهای محیط زیست

غیرجاده‌ای (Off-Road)

ماشین‌آلات راه‌سازی، کشاورزی، صنعتی

متوسط

HSD یا LSD

پایداری متوسط، آلایندگی بیشتر

مناطق صنعتی و غیرجاده‌ای

دریایی (Marine Diesel)

کشتی‌ها و ناوگان دریایی

بالا

متغیر

احتراق پایدار، کاهش رسوب و خوردگی

دریا و مناطق دریایی

زمستانی (Winter Diesel)

خودرو و ماشین‌آلات در سرما

استاندارد

ULSD ≤ 10 ppm

نقطه ریزش پایین، ضد یخ و ضد رسوب

مناطق سردسیر

تابستانی (Summer Diesel)

خودرو و ماشین‌آلات در گرما

استاندارد

ULSD ≤ 10 ppm

نقطه ریزش بالاتر

مناطق گرمسیر

مستقیم تقطیری (Straight-Run)

جاده‌ای و صنعتی

پایین

بالا

نیازمند پالایش بیشتر

عمومی

هیدروتریت‌شده (Hydrotreated)

جاده‌ای و صنعتی مدرن

بالا

کم

پایداری حرارتی و اکسیداسیونی بالا

خودروهای جدید و استاندارد محیط زیست

کراکینگ / سنتتیک

جاده‌ای، صنعتی و خاص

بسیار بالا

کم

کیفیت عالی، پایداری حرارتی و اکسیداسیونی بالا

شرایط سخت و موتورهای پیشرفته